Schone lei

Af en toe met een schone lei beginnen is heerlijk, zeker aan het begin van het nieuwe jaar. Op een website gaat dat gelukkig makkelijker dan in het echte leven. Daarom een vernieuwde website met dezelfde inhoud, maar nu ook met elke dag een nieuw bericht: een overpeinzing, een gedicht, een kort verhaal, een aankondiging en nog meer.

2017 zat vol optredens, mooie gedichten, korte workshops en inspiratie. Ik heb gewerkt aan een libretto, een toneelhertaling en andere opdrachten via Normaliter. Bovendien werd het – na de korte verhalen, de fantasy-boeken en Stille Helden – tijd om te schrijven aan een roman; die telt nu ruim 30.000 woorden waarover ik tevreden ben. Als het aan mij ligt, wordt 2018 het jaar waarin die roman af is!

Schijnwereld

tegenwoordig is theater de schijnwereld
te zien op al die gestroomlijnde schermen
zonder enige opleiding zijn wij allemaal acteurs
met een rotsvast geloof in de maakbaarheid van succes
en dat het perfecte plaatje inderdaad bestaat
omdat we vol hoogmoed zijn opgevoed

het groots en meeslepend doen alsof
het geveinsde geluk dat je gelijk kan liken
leidt uiteindelijk tot de naïviteit
dat het spiegelbeelden moeten zijn,
na te streven, door iedereen gedeelde geboden

terwijl steeds meer grijze haren worden achtergelaten
op het rode pluche met zicht op een werkelijk gespeelde wereld
waar het falen centraal staat, al onze gebreken
waar duidelijk wordt dat we niet sterk als staal zijn
maar week als golfplaten in een krottenwijk tijdens een orkaan
net zo breekbaar en nutteloos als gebruikte lucifers

écht theater bejubelt kwetsbaarheid
omdat dat ondanks alles bescherming biedt
terwijl het ons gevoel van veiligheid
tegelijkertijd verziekt en geneest
meer hoeft theater niet te zijn
meer is fictie nooit zo nodig geweest

laat het je verleiden
om te twijfelen

en laat het barsten
in je spiegelbeelden slaan

Toon

Vier maten koffie,
vier maten thee,
vier maten zonlicht,
vier maten zee,
vier maten wandeling
en vier maten ‘wow’,
dat is m’n liedje voor jou

Schakels

Als ik de vrachtwagen niet had willen ontwijken
was ik niet door glas heen gefietst
was ik niet naar mijn repetitie gelopen
had ik niet geprobeerd mijn band te plakken
had ik niet een derde gat ontdekt
had ik niet gevloekt omdat er geen plakkers meer waren

Als je wel had opgenomen
was ik niet naar de fietsenmaker gelopen
had ik mijn fiets daar niet achtergelaten
had ik ook geen vervangende fiets gekregen
was ik niet in de tram gestapt
was ik niet in de volgende tram gestapt
had ik niet op de bus gewacht
was ik niet de bus in gestapt
was ik allang thuis geweest

Als die man me tijdens het wachten niet had lastig gevallen
had ik niet nagedacht over waar ik strategisch kon gaan zitten
was ik niet naast de primark-tas gaan zitten
had ik niet rondgevraagd van wie die was
had ik er niet ingekeken
had ik het bonnetje niet bestudeerd
en had ik me niet afgevraagd waar deze
keten van gebeurtenissen nog meer toe leidt

en had ik nu iets heel anders geschreven

Moed

Soms heb je moed nodig om eerlijk te zijn. Omdat je je schaamt voor de waarheid, omdat je er verwachtingen mee vernietigt, omdat je een reputatie wil behouden waaraan je eigenlijk allang niet meer voldoet. Omdat je voor een ander gaat denken, jezelf het meest waardeloze scenario in je hoofd haalt en ervan uitgaat dat het er inderdaad zo afgrijselijk onaangenaam aan toe gaat. Omdat er nou eenmaal iets op het spel staat en wij mensen geen fan zijn van de meeste veranderingen. We omarmen alles wat we winnen, bemachtigen of verwerven, maar verlies valt zwaar. Ook verlies van wat er alleen nog in je hoofd bestaat. We zouden dieven zijn van ons eigen geluk als we dat bewerkstelligen.

Maar wie niet vertelt hoe vork werkelijk in de steel zit, wie dat uitstelt, smoesjes bedenkt; die mensen stelen zowel van zichzelf als van degenen die hen liefhebben. Ze ontnemen de mogelijkheid tot troost, begrip, een oplossing, een luisterend oor. Hulp kan alleen gegeven worden wanneer je erom vraagt, als je iemand in vertrouwen neemt, als je iemand dat vertrouwen geeft – omdat je dat zelf waard bent – en zegt: Ik moet je iets vertellen. 

Doel

Zo’n verhaal verzin je niet,
zo grillig en zo zonder doel,
zulke losse scènes die nergens toe leiden
en in de vergetelheid verdwijnen,
omdat je andere plannen had.

Zo’n verhaal geloof je niet,
zo onsamenhangend en nodeloos rauw,
alsof je niet weet wat je uit wil leggen
en zelfs niet eens wil registreren,
omdat jij met je gedachten
en je koffie ergens anders zat.

Noir

There’s no more fitting place than this factory
and no more fitting temperature than this cold
for what this dark play tells us that the future holds:
Embracing or rejecting the beauty of technology,
embracing in person or in endless virtuality,
and trying to be original or in any way useful
in a world with the ability to copy
anything but tears.

But the unheated hall fills with enigmatic energy
of performers that understand the powers
of laughter, music and empathy
in a devoted struggle for
the right questions.

Noir | Nineties Productions – Elektriciteitsfabriek, Den Haag – 23 januari 2018

Verwarring

Vol vuur bouwde men aan een hemelhoge toren,
toen men nog één taal sprak en elkaar verstond,
tot Wat bestaat het te onheilspellend vond –
mensen die zo tevreden aan hun toekomst bouwen,
zonder tegenslag, gaan teveel op zichzelf vertrouwen –
dus werd het tijd dit in de kiem te smoren.

De bijbel is een Babel, een torenhoog ideaal,
net als elk ander geloof, iedere relatie, elke taal,
met bruggen en met kloven, met chaos en geluk;
wie na tegenslag stopt met bouwen, maakt het stuk.

Maarten

Je leven ligt op de vloer, voor het oprapen,
en in heel je rauw gebracht gedachtegoed
ligt een verteller op de loer die slecht kan slapen,
die zeker weet dat men hem niet redden moet.

Mooi zou je het vinden dat je hier met voeten wordt getreden
Ze walst over je teksten heen met kristalhelder respect
en nu jouw woorden en akkoorden klinken in dit heden
hoop ik dat er iemand is die jou opeens ontdekt.

Die opeens voelt wat jij écht bedoelde met verwelken
Die denkt: deze, die en deze; iedere, alle, elke.

Bouwplaat

Ik houd van details en resultaat,
dus als kind knutselde ik bouwplaten in elkaar;
in de weer met lijm, stanleymes en schaar
verrezen schepen en gebouwen in hun verkleinde staat.

Ik houd van cachet en chocola,
hoe het een over de tong rolt en het ander smelt.
Ik houd van elk verhaal dat je vertelt
en de zoenen die je geeft voordat ik ga.

En ik ben blij dat je geen bouwplaat bent,
dat ik je niet hoef te vormen of te verknippen,
dat ik je niet hoef te kerven langs wat stippen
en me zonder wat voor lijm dan ook eindeloos verwent.